Frieten, daar krijgen we nooit genoeg van. En wie van frieten houdt, telt niet: met of zonder saus. Goed nieuws: de Week van de Friet loopt in België nog tot en met vrijdag 13 november. Een vrijdag de 13de? Voor een frietkotliefhebber is dat gewoon een geluksdag.

Sinds 6 november vieren Vlaanderen en Wallonië samen ons nationaal goud. Naar aanleiding daarvan ondervroeg het Consumentenobservatorium van de ApaQ-W samen met het VLAM 2.200 Belgen tussen 18 en 64 jaar. Hun «Frietkotbarometer» bevestigt wat we eigenlijk al wisten, maar wat we zo graag horen: 86% van de Belgen vindt frieten uit de frituur onlosmakelijk verbonden met de Belgische cultuur, en 77% vindt ze gewoonweg uniek ter wereld. Zijn we daarmee gerustgesteld, zeker!

Frietkotcultuur: veel meer dan een frietkraam

Een frituur is een plek in de buurt, een baken in de nacht, een klein podium waar elke week hetzelfde gulzige theater wordt opgevoerd. 80% van de Belgen beschouwt de Frietkotcultuur trouwens als immaterieel cultureel erfgoed. Voor bijna drie Belgen op vier zijn frieten uit de zak bovendien de ideale oplossing als je geen tijd of geen zin hebt om te koken. En bijna twee op drie geven toe er moeilijk weerstand aan te kunnen bieden. Toegegeven: wij ook.

De Belgen en hun frietkot: een kwestie van trouw

Wie zijn frietkot eenmaal heeft gevonden, wisselt het niet af zoals een hemd. 78% van de trouwe klanten gaat bijna altijd naar dezelfde frituur, en 70% bestelt doorgaans hetzelfde. Is hun frietkot dicht, dan gaat bijna de helft van de Belgen op zoek naar een andere frituur. De Brusselaars zijn radicaler: 28% laten de frieten dan maar gewoon achterwege. Dat heet exclusieve liefde. Wat de rituelen betreft, blijft de friet een familiezaak: 74% deelt de frieten met het gezin, tegenover 10% met vrienden en 15% solo. Meestal worden ze meegenomen om te eten, liefst met de vingers (67%), rechtstreeks uit het zakje (77%). En voor 46% van de Belgen is het onmogelijk om niet alvast een paar frieten te proeven nog voor de bestemming bereikt is. Dat is geen gulzigheid, dat is kwaliteitscontrole. Over de verpakking gesproken: het puntzakje wint het bij 39% van de Walen, tegenover 19% van de Vlamingen, die vaker het kartonnen bakje verkiezen. Home Frit' Home heeft allang partij gekozen.

Mayonaise, andalouse, stoofvleessaus: elk zijn eigen saus

De mayonaise regeert nog altijd onaangevochten: 43% van de sausliefhebbers kiest ervoor. Dan volgen andalouse (20%), tartare (17%), stoofvleessaus (15%) en ketchup (14%). Maar de sauskaart schetst een klein regionaal landschap! Stoofvleessaus verleidt 25% van de Vlamingen, tegenover 2% van de Walen. De samouraï doet 28% van de Brusselaars ontvlammen. En brazilsaus wordt gekozen door 18% van de Walen, tegenover 2% van de Vlamingen. Nog zo'n debat aan de toog: de saus over de frieten of ernaast? 59% van de Belgen wil de saus liefst in een apart potje. Vrijheid, gelijkheid, dipsaus.

Een friet pikken: hoe ver gaat de Belgische gezelligheid?

Een delicate kwestie, maar de barometer heeft de vraag durven stellen. Slechts 49% van de Belgen laat iedereen uit hun zakje meepikken. 24% houden dat voorrecht voor hun partner, en 15% antwoorden ferm: niemand. Een liefdesverklaring kan soms dus in één zin worden samengevat: «Je mag een frietje van mij pakken.»

In het Micro Frietmuseum Brussel wordt Frietkotcultuur een kunst

In Home Frit' Home vieren we het hele jaar de friet. Met humor, met passie, en met die artistieke toets die van het puntzakje een cultuurobject maakt. Vier deze week dus je favoriete frietkot. En om het feest te verlengen: tot heel binnenkort bij ons, tijdens het gratis openhuis van het eerste decemberweekend!

Sint-Nicofrieten bij Home Frit' Home:

gratis openhuis op 5 en 6 december!

• Home Frit' Home en het Micro Frietmuseum Brussel openen hun deuren voor de Sint-Nicofrieten.
• Het wordt ook de afsluiting van de expo «Quotidiens singuliers» van Alfred Michel Fabry, voor de gelegenheid aangevuld met originele werken uit zijn boek «Du sang à la une».
• En om het feest te vieren, biedt brouwerij Dubuisson de liefhebbers een proeverij van Bush de Noël aan.

Is het leven met frieten niet prachtig?

• Zaterdag 5 december, 13u30-18u30
• Zondag 6 december, 13u30-18u00 Bondgenotenstraat 242, 1190 Brussel – Vorst. Ook vrij toegankelijk: ons micro-cinema vol frietpareltjes, onze belgo boutique en onze frieterige tuin.

Bron: Consumentenobservatorium van de ApaQ-W, in samenwerking met het VLAM, «Frietkotbarometer: consumptie & keuzecriteria», november 2026. Bevraging van 10 tot 30 september 2026 bij 2.200 Belgen van 18 tot 64 jaar. https://semainedelafrite.be/